03
08
2022-08-03
2022

Kredyt studencki - czy warto, komu przysługuje, ile wynosi, ile trzeba oddać?


Kredyt studencki to sposób na sfinansowanie studiów dla osób, które nie mogą liczyć na wsparcie finansowe rodziców. Należy do najtańszych i najbardziej korzystnych dla kredytobiorcy produktów bankowych. Czy warto brać kredyt studencki, komu przysługuje, ile wynosi kwota kredytu, jakie są warunki spłaty? O odpowiedź na te i więcej pytań poprosiliśmy mgr Joannę Kobak - doświadczonego eksperta kredytowego.

Na jakie cele można przeznaczyć kredyt studencki?

Podstawowym celem kredytu studenckiego jest pomoc w finansowaniu bieżących potrzeb studenta. Żaden bank nie wymaga od kredytobiorców rozliczania się z tego, na co przeznaczyli pożyczone środki. Pieniędzmi z kredytu można więc sfinansować zakup podręczników i innych materiałów niezbędnych do nauki

Niektórzy decydują się wziąć kredyt na studia medyczne, a są i tacy, którzy przeznaczają kredyt na studia za granicą. Oprócz tego pożyczone środki mogą umożliwić wynajem lokalu, a preferencyjny kredyt studencki można nawet przeznaczyć na inwestycje.

Jedną z opcji, co zrobić ze środkami otrzymanymi w ramach finansowania, jeśli nie potrzebujemy ich na teraz, jest sukcesywne odkładanie ich na lokacie. Studenci mogą także zainwestować je w zakup akcji lub innych instrumentów rynku finansowego. W ten sposób przez 5 lub 6 lat studiów można całkiem sporo zaoszczędzić.

Pożyczone pieniądze można także przeznaczyć na rozwój osobisty. Mowa tutaj nie tylko o edukacji, ale także rozwoju zainteresowań i pasji. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby kredytem studenckim sfinansować start własnego biznesu. Może on stanowić np. wkład własny przy ubieganiu się o dotację unijną w ramach różnych programów pomocowych.

Na jaki okres można uzyskać kredyt studencki?

Kredyt może zostać udzielony na okres 6 lat w przypadku studentów i na okres 4 lat w przypadku doktorantów. Wypłacany jest w miesięcznych transzach przez okres 10 miesięcy roku akademickiego (w  sierpniu i wrześniu transze nie są wypłacane).

Pieniądze z kredytu przelewane są przez bank na wskazane przez kredytobiorcę konto, poza wakacjami, urlopami od zajęć czy innymi przerwami w czasie studiów.

Kredytobiorca zobowiązany jest dwa razy w roku, w terminie do 31 marca i 31 października, a w przypadku kształcenia w szkole doktorskiej - raz w roku w terminie do 31 października, przedstawiać w banku ważną legitymację studencką lub doktorancką.

Kiedy można ubiegać się o kredyt studencki?

O kredyt studencki można starać się przez cały rok. Bank na wydanie decyzji kredytowej ma 30 dni, ewentualnie 60 dni pod warunkiem, że przyczyna tego przesunięcia nie leży po stronie banku ani studenta.

Zmieniły się także procedury wypłaty i spłaty kredytu. Do tej pory były one ściśle określone przez przepisy. Nowe uregulowania Konstytucji dla Nauki, zwanej też Ustawą 2.0, zwiększyły elastyczność procedury udzielania kredytów. Teraz sposoby aneksowania umowy czy ustalenia rozpoczęcia spłaty są uregulowane bezpośrednio w umowie kredytowej.

Kredyt wypłacany jest w różnych miesięcznych kwotach, dlatego oczekiwaną miesięczną kwotę kredytu należy wskazać we wniosku kredytowym.

Student ma możliwość wnioskowania o miesięczne wsparcie w wysokości: 400 zł, 600 zł, 800 zł lub 1000 zł.

W trakcie otrzymywania kredytu student może dokonać zmiany wysokości otrzymywanych środków. 

Instytucja kredytująca zaprzestanie wypłaty miesięcznych transz kredytu w przypadku:

    • skreślenia z listy studentów,

    • zawieszenia w prawach studenta,

    • ukończenia studiów,

    • ujawnienia zatajonych informacji mających wpływ na udzielenie kredytu lub jego wysokość.

Jaka jest zatem wysokość kredytu studenckiego? 

Wiele osób zastanawia się, ile wynosi preferencyjny kredyt studencki. Tak jak zostało wyżej wspomniane, finansowanie wypłacane jest w różnych miesięcznych kwotach. Student ma możliwość wnioskowania o miesięczne wsparcie w wysokości od 400 zł do 1.000 zł. Kwotę raty podaje podczas wypełniania wniosku.

Zatem, aby obliczyć wysokość kredytu wystarczy zsumować wszystkie wypłacone transze. 

Biorąc pod uwagę, że student w trakcie studiów może pobrać maksymalnie 60 transz, kwota jaką może pożyczyć to 60.000 zł. W przypadku doktorantów jest to 40 transz, czyli 40.000 zł.

Kiedy należy spłacić kredyt studencki?

  • Spłata kredytu rozpoczyna się nie później niż 2 lata po ukończeniu studiów.
  • Liczba rat spłaty kredytu wynosi dwukrotność liczby wypłaconych transz.
  • Kredyt studencki oprocentowany jest według zmiennej stopy procentowej.
  • W okresie studiów oraz w okresie karencji w spłacie odsetki od kredytu pokrywane są przez BGK ze środków Funduszu Kredytów Studenckich. 
  • Kredytobiorca rozpoczyna spłatę odsetek wraz ze spłatą kredytu.
  • Wysokość odsetek spłacanych przez kredytobiorcę dla umów podpisanych od dnia 18 grudnia 2021r. wynosi połowę stopy procentowej stanowiącej sumę 1,2 stopy redyskontowej weksli NBP i marży instytucji kredytującej, która w okresie kredytowania jest stała i wynosi nie więcej, niż dwa punkty procentowe.

Na dzień dzisiejszy 01.08.2022r. oprocentowanie takiego kredytu dla studenta wynosi 4,93%.

W praktyce, jeśli student otrzymywał po 1.000 zł przez 50 miesięcy, to spłacać będzie po 500 zł (plus oczywiście odsetki) przez 100 miesięcy. Ile wynoszą odsetki, jaka jest całkowita kwota kredytu - przykładowe wyliczenia przedstawiam w punkcie "Ile zatem wyniesie rata kredytu studenckiego, kiedy przyjdzie czas na jego spłatę?".

 Ważne!

Jeżeli student ukończy studia w gronie 10% najlepszych studentów otrzyma obligatoryjne umorzenie nawet do 50% wartości kredytu!

Kto może otrzymać kredyt studencki?

O kredyt studencki może starać się każdy, kto ma status studenta bądź doktoranta. Wniosek o finansowanie złożyć mogą również ci, którzy dopiero zostali przyjęci na studia, ale w praktyce jeszcze ich nie rozpoczęli.

Wystarczy, że przedstawią w banku zaświadczenie z uczelni o przyjęciu na określony rok akademicki. Finansowe wsparcie mogą otrzymać osoby na studiach:

    • licencjackich

    • inżynierskich

    • magisterskich

    • doktoranckich.

W żadnym z przypadków nie ma znaczenia tryb studiów – kredyt studencki mogą otrzymać zarówno studenci studiów dziennych, jak i zaocznych.

Kluczowe jednak jest, aby wnioskujący o kredyt studencki rozpoczął studia przez 25 rokiem życia i spełnił pozostałe kryteria. 

Jednym z najważniejszych jest kryterium wiekowe:

  • student w momencie wnioskowania nie może mieć więcej niż 30 lat
  • doktorant w momencie wnioskowania nie może mieć więcej niż 35 lat.

Innym równie istotnym jest kryterium dochodowe.

Kredyt mogą uzyskać tylko osoby, których przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie z roku poprzedzającego rok złożenia wniosku jest niższy lub równy kwocie ogłoszonej przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, aktualnie 3.000 zł.

Zatem kredytobiorca pochodzący z rodziny żyjącej w modelu 2+1 z dochodami poniżej 9000 zł netto będzie kwalifikować się do kredytu, a w konfiguracji 2+2 dochód na gospodarstwo nie może być wyższy niż 12 000 zł netto.

Wspomniane limity ustalone zostały po to, aby o kredyt mogli ubiegać się wyłącznie ci, którzy naprawdę go potrzebują. W przypadku gdy student nie spełnia kryterium dochodowego, jego wniosek zostanie odrzucony. 

Negatywną decyzję kredytową otrzyma również wtedy, gdy nie znajdzie poręczyciela spłaty kredytu.

Poręczenie kredytu studenckiego – jak to wygląda w praktyce?

Kredyt studencki musi posiadać zabezpieczenie w postaci poręczenia. Poręczyciel zobowiązuje się do spłaty zadłużenia w razie problemów finansowych kredytobiorcy. Zwykle takiej formy wsparcia udzielają studentowi rodzice lub członek najbliższej rodziny np. siostra/brat czy babcia/dziadek.

Osoba, która ma zostać poręczycielem musi posiadać odpowiednią zdolność kredytową. Będzie ona musiała zatem dostarczyć niezbędne dokumenty finansowe do jej wyliczenia.

Zdarzają się przypadki, że student zwyczajnie nie ma kogo poprosić o to, by był jego poręczycielem. Wtedy poręczenia może udzielić również Bank Gospodarstwa Krajowego lub Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Poręczenie Banku Gospodarstwa Krajowego

Bank Gospodarstwa Krajowego udziela poręczeń w wysokości 100% wykorzystanej kwoty kredytu 

    • dla studentów, u których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 2 500 zł,

    • dla studentów, którzy zostali pozbawieni całkowicie opieki rodzicielskiej lub jako pozbawieni częściowo lub całkowicie opieki rodzicielskiej umieszczeni byli w rodzinie zastępczej, placówce opiekuńczo-wychowawczej rodzinnej, socjalizacyjnej albo resocjalizacyjnej z wyłączeniem placówek resocjalizacyjnych prowadzących działalność w formie całodobowej turnusowej lub okresowej - bez względu na dochód, nie przekraczający jednak kwoty dochodu ogłoszonej przez ministra właściwego do spraw nauki i szkolnictwa wyższego, uprawniającej do otrzymania kredytu w danym roku akademickim.

Poręczenie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

O poręczenie mogą ARiMR starać się studenci, którzy mieszkają na wsiach. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa udziela poręczenia:

    • w wysokości 100% wykorzystanej kwoty kredytu dla studentów, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 1 000 zł,

    • w wysokości od 80% do 100% wykorzystanej kwoty kredytu – w zależności od dochodu na osobę w rodzinie.

Jak złożyć wniosek o kredyt studencki?

Aby otrzymać kredyt studencki, w pierwszej kolejności należy wybrać bank, w którym ma zostać złożony wniosek o kredyt studencki.

Jak już wspomniałam, wnioski o kredyt studencki można składać przez cały rok. Student ma do wyboru dwie opcje – może złożyć wniosek w formie papierowej lub za pośrednictwem internetu.

Wybierając tradycyjną formę wnioskowania, należy wejść na stronę internetową banku, odnaleźć właściwe formularze, wydrukować je, wypełnić i złożyć w placówce. Chcąc wnioskować bez wychodzenia z domu, wystarczy wypełnić wniosek na stronie kredytodawcy i wysłać. Trzeba jeszcze tylko pamiętać o konieczności dostarczenia wymaganych przez bank dokumentów (czyli i tak pojawić się w oddziale banku).

Lista dokumentów niezbędna do wniosku o kredyt studencki

Do wniosku o kredyt studencki powinno się dołączyć następujące dokumenty:

    • zaświadczenie z uczelni potwierdzające, że wnioskodawca jest studentem/doktorantem w danej placówce edukacyjnej lub dokument potwierdzający udział w rekrutacji na studia albo do szkoły doktorskiej,

    • oświadczenie o wysokości dochodów i liczbie członków rodziny wnioskodawcy za poprzedni rok,

    • dodatkowe dokumenty wymagane przez instytucję kredytującą niezbędne do przeprowadzenia oceny zdolności kredytowej i zabezpieczenia spłaty kredytu.

W razie jakichkolwiek wątpliwości o szczegóły najlepiej zapytać pracownika banku jeszcze przed złożeniem wniosku o kredyt.

Na co zwracać uwagę wybierając kredyt studencki?

Kiedy decyzja o zaciągnięciu kredytu zostanie podjęta, pojawia się pytanie: w jakim banku najlepiej wziąć kredyt studencki?

Wniosek o kredyt można składać w dowolnym oddziale instytucji kredytującej która zawarła z Bankiem Gospodarstwa Krajowego umowę o współpracy. Kredytów dofinansowanych ze środków Funduszu Kredytów Studenckich udzielają obecnie:

    1. Bank Pekao S.A.

    2. Bank Polskiej Spółdzielczości S.A.

    3. SGB-Bank S.A.

    4. PKO BP S.A.

Okazuje się więc, że wybór nie jest aż tak duży.

Przed złożeniem wniosku o kredyt studencki w wybranej instytucji warto sprawdzić ewentualne koszty dodatkowe i opinie o tym produkcie w internecie. Często na forach internetowych kredytobiorcy wymieniają się między sobą uwagami na temat finansowania.

Z takich wypowiedzi można dowiedzieć się choćby, jak wygląda obsługa w danym banku czy ile czeka się na rozpatrzenie wniosku. Oprócz tego naszej uwadze nie powinny umknąć warunki spłaty, w tym - jak dany kredytodawca podchodzi do ewentualnych problemów ze spłatą.

Kredyt studencki a zmiana uczelni

Idąc na studia mało kto wie, czego tak naprawdę chce od życia. Dlatego z biegiem czasu może okazać się, że wybrany kierunek jest zupełnie nietrafiony. Co w sytuacji, gdy na dowolnym etapie studiów u studenta zrodzi się chęć zmiany uczelni, a ma on na koncie kredyt studencki?

Teoretycznie zmiana kierunku studiów nie wpływa na kredyt. Kredytobiorca ma jednak obowiązek powiadomić bank o każdym zdarzeniu, które powoduje wydłużenie okresu, na jaki udzielony został kredyt. Takie same zasady obowiązują w przypadku, gdy nie zaliczył on semestru lub roku studiów czy skorzystał z urlopu dziekańskiego.

W tym określonym przypadku kredytobiorca ma również prawo do złożenia w banku wniosku o wydłużenie okresu kredytowania. Jeśli bank się do niego przychyli, termin rozpoczęcia spłaty ulegnie wówczas zmianie.

Kredyt studencki a przerwanie studiów

Kredyt dla studenta ma jasno określone zasady – kredytobiorca ma obowiązek dwa razy do roku potwierdzić swój status studenta. Wystarczy, że przedłoży w banku aktualną legitymację studencką, co będzie potwierdzeniem faktu, iż nadal jest studentem. Jeśli student przerywa edukację, także musi o swojej decyzji poinformować kredytodawcę.

Co się dzieje z kredytem studenckim w przypadku przerwania studiów? 

Spłata kredytu następuje miesiąc po terminie, w jakim kredytobiorca był zobowiązany złożyć ważną legitymację studencką w banku. Co za tym idzie, kolejne transze kredytu nie są wypłacane.

Kredyt studencki a zmiana banku w trakcie spłaty

Podczas spłaty kredytu studenckiego kredytobiorca z różnych powodów może chcieć przenieść zobowiązanie z jednego banku do innego. Ale czy to jest możliwe? Wszystko zależy tak naprawdę od zapisów umowy kredytowej.

Najlepiej zatem wiedzy na ten temat zasięgnąć u źródła, czyli w banku, który udzielił kredytu. Warto też jeszcze raz przemyśleć, czy zmiana banku w trakcie spłaty w ogóle ma sens, skoro warunki spłaty bez względu na instytucję i tak pozostaną takie same.

Czy można zawiesić spłatę kredytu studenckiego?

Nie każda osoba zaraz po zakończeniu studiów od razu znajduje pracę. Brak stałego dochodu to spory kłopot biorąc pod uwagę, że trzeba zacząć spłacać dług. W przypadku trudności ze spłatą możliwe jest zawieszenie spłaty kredytu studenckiego. W grę wchodzi także zmniejszenie wysokości miesięcznej raty.

Każda sytuacja jest inna, a w tych najtrudniejszych czasem Minister proponuje jeszcze dogodniejsze rozwiązanie niż zawieszenie spłaty kredytu studenckiego. Zamiast tego umarza on zobowiązanie częściowo, a w szczególnych przypadkach nawet w całości. Dlatego w razie jakichkolwiek problemów ze spłatą, zamiast czekać, aż problem sam się rozwiąże, najlepiej od razu poinformować o nich kredytodawcę i poszukać dogodnego wyjścia z sytuacji.

Umorzenie kredytu studenckiego

Instytucja kredytująca może dokonać umorzenia części pozostałej do spłaty kwoty kredytu (na dzień złożenia w banku wniosku o umorzenie) kredytobiorcy, który ukończył studia wśród najlepszych absolwentów uczelni. O wielkości umorzenia decyduje pozycja kredytobiorcy na liście najlepszych absolwentów studiów oraz szkół doktorskich w danym roku akademickim. Istnieją trzy progi wysokości umorzenia:

    • w 50 proc. – w przypadku gdy kredytobiorca ukończył studia albo naukę w szkole doktorskiej w grupie 1 proc. najlepszych absolwentów,

    • w 35 proc. – w przypadku gdy kredytobiorca ukończył studia albo naukę w szkole doktorskiej w grupie od 1,01 proc. do 5 proc. najlepszych absolwentów,

    • w 20 proc. – w przypadku gdy kredytobiorca ukończył studia albo naukę w szkole doktorskiej w grupie od 5,01 proc. do 10 proc. najlepszych absolwentów.

O umorzenie kredytu studenckiego (załączając do wniosku odpowiednią dokumentację) student może również zwrócić się bezpośrednio do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w przypadku trwałej utraty zdolności do spłaty zobowiązań oraz trudnej sytuacji życiowej i materialnej.

Czy warto wziąć kredyt studencki?

Moim zdaniem warto. Warunki, na których go dostaniesz są dużo korzystniejsze, niż te, jakie oferują banki przy kredytach gotówkowych.

  • Oprocentowanie jest dotowane przez państwo, dzięki czemu spłacamy tylko tyle ile pożyczyliśmy plus odsetki, naliczane dopiero gdy miną 2 lata od ukończenia studiów.
  • Oprocentowanie kredytu studenckiego (4,93%) jest dużo korzystniejsze niż kredytu gotówkowego (12,99%).
  • Nie ma tu prowizji, wynoszącej dla kredytów gotówkowych zazwyczaj 6-19%). 
  • Jedynie kredyt studencki daje możliwość przesunięcia spłaty w czasie, co pozwala na znalezienie pracy i ustabilizowanie sytuacji finansowej. 
  • Kredyt studencki to najlepsze rozwiązanie dla tych, którzy potrzebują środków na utrzymanie się podczas trwania studiów.

Co z kredytem studenckim po zakończeniu studiów?

Od momentu uzyskania dyplomu liczone są 2 lata zanim rozpocznie się spłata kredytu. Jeśli jednak kredytobiorca chce uregulować pożyczkę od razu po studiach, pozbyć się długu i tym samym zwiększyć swoją zdolność kredytową, wcale nie musi czekać na to, aż ten okres upłynie.

Nic nie stoi bowiem na przeszkodzie, aby spłacił kredyt przed terminem. Banki w tej kwestii idą kredytobiorcom na rękę i za wcześniejszą spłatę nie pobierają żadnych opłat

Ile zatem wyniesie rata kredytu studenckiego, kiedy przyjdzie czas na jego spłatę?

Jeśli student otrzymywał po 1.000 zł miesięcznie, przez 50 miesięcy w okresie 5 lat, to kwota kredytu studenckiego wyniosła 50.000 zł.

Liczba rat spłaty kredytu wynosi dwukrotność liczby wypłaconych transz, a zatem okres kredytowania będzie wynosił 100 miesięcy.

Kredyt studencki oprocentowany jest według zmiennej stopy procentowej.

Oprocentowanie kredytu wynosi połowę stopy procentowej stanowiącej sumę 1,2 stopy redyskontowej weksli NBP i marży instytucji kredytującej, która w okresie kredytowania jest stała i wynosi nie więcej, niż dwa punkty procentowe.

Na dzień dzisiejszy stopa redyskonta weksli wynosi 6,55 % w skali rocznej, w sierpniu 2021 roku wynosiła 0,11 % w skali rocznej.

Dzisiaj kredyt studencki oprocentowany jest w wysokości 4,93% i jest najtańszym kredytem bankowym.

Jak zatem kształtuje się harmonogram spłat, przy założeniu, że przez 100 miesięcy nie zmienia się stopa redyskonta weksli (ale wiadomo, że w tym okresie niejednokrotnie ulegnie zmianie i miejmy nadzieję, że osiągnie poziom z sierpnia zeszłego roku).

Całkowity koszt kredytu wyniesie 10 373,54 zł.

Całkowita kwota kredytu do zapłaty, to suma pożyczonego kapitału i odsetek, co daje nam kwotę 60.373,54 zł.


mgr Joanna Kobak
Niezależny ekspert kredytowy
www.abiti.pl

© 2021 Centrum Edukacyjne MATURITA s.c.